Teknenin ortak dili

Bu modülün sonunda

Baş, kıç, iskele, sancak, pruva, pupa, omuzluk ve kemere hizasını teknede ve çevresinde gösterebileceksin.
Rüzgâr üstü ile rüzgâr altını, rüzgârın yönüne göre ayırt edebileceksin.
Gövde, iskelet, güverte ve donanım parçalarını (borda, karina, fribord, draft, omurga, posta, kemere, küpeşte, puntel…) şekil üzerinde bulup görevini söyleyebileceksin.
Alesta, neta, aganta, mola, fora, volta, vira, mayna, hisa, arya, laçka gibi komutları doğru durumda kullanabileceksin.
Mil, gomina, kulaç, kadem ve knot arasında çevirme yapabileceksin.

Tekneler çok farklı tip ve boyda olabilir: sandal, motor yat, yelkenli, gulet. Ama parçalarının ve yönlerinin adları denizcilik dilinde ortaktır. Bu kelimeler kulağa eski gelse de bugün de marinada, telsizde ve sınavda aynen kullanılır.

Öğrenme sırası şöyle: önce yönler (her şeyi bunlarla tarif edeceğiz), sonra gövde ve iskelet, sonra güverte ve donanım, en sonda da komutlar ve ölçüler. Her bölümün sonunda kısa bir kontrol sorusu var; cevabı okumadan önce kendin tahmin et.

Baş, kıç, iskele, sancak

Teknede "sağ" ve "sol" denmez; çünkü kimin nereye baktığına göre değişir. Bunun yerine teknenin kendisine bağlı adlar kullanılır. Hepsi, kıçtan başa doğru bakan birine göre tanımlanır.

Şekil: Tekneye kıçtan başa doğru bakarken sağ taraf sancak (yeşil fener), sol taraf iskeledir (kırmızı fener). Dereceler pruvadan ölçülen nispi yönlerdir: iskele ve sancak tarafında ayrı ayrı 0–180°.

Baş bow: Teknenin ön kısmı.
Kıç stern: Teknenin arka kısmı.
Sancak starboard: Teknenin sağ tarafı. Bu bordadaki seyir feneri yeşildir.
İskele port: Teknenin sol tarafı. Bu bordadaki seyir feneri kırmızıdır.
Borda side: Teknenin yan tarafı. Sağ yan sancak bordası, sol yan iskele bordasıdır. "Bordaya yanaşmak", "borda fenerleri" gibi deyimler bu anlamdadır.
Pruva ahead: Baştan ileriye doğru olan istikamet.
Pupa astern: Kıçtan geriye doğru olan istikamet.

Bir tekneye rıhtımdan bakıyorsun; tekne sana doğru, başı seni gösterecek şekilde duruyor. Senin sağında kalan borda hangisidir?

Sancak, çünkü sağımda
Hangi yöne baktığıma bağlı değildir, hep sancaktır
İskele
Kıç

Tekne sana bakıyorsa sen teknenin önündesin; teknenin sancağı (onun sağı) senin solunda, iskelesi senin sağında kalır. İskele ve sancak her zaman teknenin kendisine göre, kıçtan başa bakan birinin gözünden belirlenir.

Omuzluk ve kemere: çevreyi tarif etmek

Denizde bir şamandırayı, başka bir tekneyi ya da suya düşen birini gösterirken parmakla işaret etmek yetmez; herkesin aynı yeri anlaması gerekir. Bunun için teknenin çevresi sekiz ana yöne bölünür.

Omuzluk: Baş ya da kıç tarafında, baş–kıç hattıyla yaklaşık 45° açı yapan istikamet. Dört tanedir: iskele baş, sancak baş, iskele kıç, sancak kıç omuzluğu.
Kemere hizası: Teknenin ortasından bordaya dik (90°) uzanan istikamet: "sancak kemere", "iskele kemere". Adını güverteyi taşıyan enine kirişten (kemere) alır.
Nispi kerteriz: Bir cismin pruvaya göre açısı. Pruva 0° kabul edilir; iskele ve sancak tarafında ayrı ayrı 0° ile 180° arasında ölçülür: "sancak 45°", "iskele 120°".

Yönleri sırayla kur: baş, kıç, sancak, iskele, pruva–pupa, kemere, omuzluklar. Son adımda tekne döner; adların tekneyle birlikte döndüğüne dikkat et.

Gece seyrinde bir şamandıra pruvanın 135° sancak tarafında görünüyor. Gözcü bunu nasıl bildirmelidir?

"Sancak baş omuzlukta"
"Sancak kıç omuzlukta"
"Sancak kemerede"
"Pupada"

Sancak tarafında 90° kemere, 135° kemerenin 45° gerisi, yani sancak kıç omuzluğudur. Baş omuzluğu 45°, pupa 180°'dir.

Rüzgâr üstü, rüzgâr altı

İskele ve sancak teknenin sabit adlarıdır. Rüzgâr üstü ve rüzgâr altı ise rüzgâra göre değişir.

Şekil: Rüzgâr sancaktan esiyor: sancak bordası rüzgâr üstü, iskele bordası rüzgâr altıdır. Rüzgâr döndüğünde isimler de değişir; iskele/sancak ise hep aynı kalır.

Rüzgâr üstü: Rüzgârın estiği, yani geldiği taraf.
Rüzgâr altı: Rüzgârın gittiği taraf; rüzgâr üstünün tam tersi.

Rüzgâr iskele baş omuzluğundan esiyor. Rüzgâr altı hangi taraftır?

Sancak bordası
İskele bordası
Pruva
Rüzgâr altı için teknenin hareket etmesi gerekir

Rüzgâr iskele tarafından geliyor; iskele rüzgâr üstü olur. Rüzgârın gittiği taraf, yani sancak, rüzgâr altıdır.

Şimdi yönleri ve rüzgâr üstü/altı ayrımını birlikte çalış:

Gövde: borda, karina, fribord, draft

Su hattı gövdeyi ikiye ayırır. Üstte kalan kısımla altta kalan kısmın adları ve ölçüleri farklıdır.

Şekil: Su hattı gövdeyi ikiye ayırır: üstü borda, altı karina. Fribord ve draft yüksekliktir (metre ile ölçülür); LOA ve LWL boydur.

Su hattı su kesimi: Suyun gövdeye değdiği çizgi.
Borda: Teknenin yan dış yüzünün su hattından güverteye kadar olan kısmı. (Yön olarak "iskele bordası / sancak bordası" dendiğinde teknenin o yanı kastedilir.)
Karina: Teknenin sürekli su altında kalan kısmı.
Faça: Yüklü durumdaki su hattı ile boş durumdaki su hattı arasındaki şerit. Tekne yüklendikçe faça suya gömülür.
Fribord freeboard: Borda ortasında, su yüzünden ana güvertenin üst çizgisine kadar olan yükseklik.
Draft su çekimi: Teknenin su altında kalan derinliği: su yüzünden en alt noktaya kadar.
LOA tam boy: Teknenin en baş ucundan en kıç ucuna kadar toplam boyu.
LWL yüklü su hattı boyu: Su hattı üzerinde ölçülen boy; baş ve kıç çıkıntıları dahil olmadığı için LOA'dan kısadır.

Haritada derinlik 1,8 m yazıyor. Teknenin fribordu 1,2 m, draft'ı 2,1 m, LOA'sı 12 m. Bu bölgeye girersen ne olur?

Sorun olmaz; fribord derinlikten küçük
Sorun olmaz; 1,8 m, 12 m'lik tekne için yeterli
Yalnızca dalga varsa sorun olur
Tekne karaya oturur; draft derinlikten fazla

Suya ne kadar gömüldüğünü draft gösterir. 2,1 m draft'lı tekne 1,8 m derinlikte dibe değer. Fribord su üstündeki yüksekliktir, derinlikle ilgisi yoktur.

İskelet: omurga, posta, kemere, bodoslama

Klasik bir teknenin iskeleti bir balık kılçığına benzer: ortada boydan boya omurga, ona dik kaburgalar ve bunları üstten bağlayan kirişler. Modern fiber teknelerde bu parçalar gövdenin içine gömülüdür ama adları ve görevleri aynıdır.

Şekil: Ahşap bir yelkenlinin boyuna kesiti (baş sağda). Omurga baştan kıça uzanır; baş ve kıç bodoslama omurganın iki ucunu yukarı taşır. Postalar (turuncu) omurgaya diktir; üst uçlarındaki kesik kirişler kemerelerdir.

Omurga keel: Baştan kıça uzanan, diğer bütün elemanların üzerine kurulduğu temel eleman (ağaç omurga).
Posta kaburga, eğri: Omurgaya dik bağlanan, üzerine kaplama tahtaları yerleştirilen ağaç veya metal yapı.
Kemere beam: Güvertenin döşenebilmesi için karşılıklı posta uçlarını birleştiren, omurgaya dik (enine) kiriş.
Güverte deck: Kemerelerin üzerine döşenen, baştan kıça uzanan ve tekneyi yatay olarak bölen su geçirmez platform. Büyük teknelerde birden fazla güverte olabilir.
Baş bodoslama stem: Omurganın ön ucundan yukarı kalkan, teknenin başını oluşturan eleman.
Kıç bodoslama sternpost: Omurganın kıç ucundan yukarı kalkan eleman; aynanın ve dümenin bağlandığı yer.
Dümen kovanı: Dümen milinin gövdeden su sızdırmadan geçtiği boru.
Safra omurga ballast keel: Omurganın altına konan ağır parça; tekneye denge verir, devrilmeye karşı direnç sağlar.

Enine kesit: güverteden sintineye

Tekneyi ortasından ekmek gibi dilimlediğini düşün. Kesitte parçaların üst üste nasıl dizildiği görülür.

Şekil: Enine kesitte tekneyi ortasından dilimlenmiş görürsün. Güverte kemerelerin üstüne döşenir; postalar kaplamayı içeriden taşır; sintine en dipte, omurganın üstündedir. Safra omurga ağırlık verir, tekneyi dik tutar.

Kaplama tahtaları: Postaların dışına döşenen ve gövdenin su geçirmez kabuğunu oluşturan tahtalar.
Triz: İnce tahtadan biçilmiş, posta gibi kaplamayı içeriden destekleyen çıtalar.
Sintine bilge: Teknenin en alt iç kısmı. Sızan su ve yağlar burada birikir; sintine pompasıyla boşaltılır.
Kasara: Baş, kıç veya ortada, üst güverteden yukarıda kalan yarım güverteler (baş kasarası, kıç kasarası).
Alabanda: Kursta iki anlamda geçer: yapı terimi olarak teknenin iç yan alanları; dümen komutu olarak "iskele/sancak alabanda" (dümeni o tarafa sonuna kadar bas, Modül 3).

Teknenin en dibinde, içeride biriken yağlı su hangi bölümde toplanır?

Karina
Sintine
Faça
Kasara

Sintine teknenin iç tabanıdır. Karina da su altındadır ama gövdenin dış yüzüdür; faça su hattındaki şerittir; kasara güvertenin üstündeki yarım güvertedir.

Güverte kenarı ve bağlama donanımı

Güvertedeki insanları ve eşyayı denizden ayıran korkuluk sistemi birkaç parçadan oluşur.

Şekil: Güverte kenarı iki şekilde korunur: solda dolu bir duvar (parampet) ve dibinde suyu boşaltan frengi deliği; sağda dikey punteller ve aralarındaki yatay vardavelalar. İkisinin de en üstündeki profil küpeştedir.

Puntel: Güverte kenarında korkuluk görevi gören dikey parçalar.
Vardavela: Puntellerin üzerine yatay olarak konan parçalar (boru, tel).
Küpeşte: Vardavela, puntel ve parampetlerin en üstüne, tekne boyunca konan ağaç veya metal profil.
Parampet: Denizlerin güverteye çullanmaması için bordanın güverte üstüne doğru yükseltilmesiyle yapılan duvar.
Frengi deliği: Güverteye gelen suyun denize akması için parampetin dibinde açılan delik.

Tekneyi bağlamak ve demirlemek için kullanılan sabit parçalar da güvertededir:

Koçboynuzu: Halat bağlamak (volta etmek) için güverteye sabitlenmiş iki boynuzlu metal parça.
Irgat: Demiri suya vermek ve almak, halatları sarıp tekneyi yanaştırmak veya karaya çekmek için kullanılan vinç. Elektrikli, hidrolik ya da el gücüyle çalışır.
Demir anchor: Zincire veya halata bağlı olarak baştan denize atılan, dipte tutunacak biçimde yapılmış ağır metal parça; tekneyi olduğu yerde tutar.
Usturmaça fender: Rıhtıma veya başka tekneye yanaşırken bordanın ezilmemesi ve boyasının bozulmaması için araya konan lastik, plastik ya da halattan yastık.

Güverteye gelen dalga suyu hangi yoldan denize geri akar?

Frengi deliklerinden
Sintineden
Küpeşteden
Dümen kovanından

Frengi delikleri parampetin dibinde, tam güverte seviyesindedir ve güvertedeki suyu denize boşaltır. Sintine teknenin içindeki en alt bölümdür; oraya giden su pompayla basılır.

Motor yatın bölümleri

Motor yatlarda tekne genelde iki yerden yönetilebilir. Kıç taraf ise oturma ve denize iniş alanıdır.

Şekil: Tipik bir motor yat. Tekne iki yerden yönetilebilir: kapalı köprüüstünden ve üstteki açık kumanda güvertesinden (flybridge).

Köprüüstü: Teknenin sevk ve idare edildiği, seyir ve haberleşme cihazlarının bulunduğu kapalı kumanda yeri.
Açık kumanda güvertesi flybridge: Köprüüstünün üzerinde, üstü açık ikinci kumanda yeri. Yüksekte olduğu için her yön görülür; yanaşma manevrasında ve kalabalık sularda tercih edilir.
Havuzluk kokpit: Teknenin kıç tarafında topluca oturulan çukur alan.
Ayna transom: Teknenin düz kıç yüzü; kıç bodoslamanın üzerine konan levha. Motor yatlarda denize iniş platformu ve merdiven genelde buradadır.
Lomboz: Borda ya da kamara duvarındaki su geçirmez, çoğunlukla yuvarlak pencere.

Sırayla köprüüstü, vardavela ve puntel, açık kumanda güvertesi, havuzluk, ayna ve usturmaça. İki dümen yerinin farkına dikkat et: köprüüstü kapalı, açık kumanda güvertesi onun üstünde ve üstü açık.

Kalabalık bir marinaya giriyorsun ve teknenin dört köşesini aynı anda görmek istiyorsun. Motor yatta nereden kullanmak daha uygundur?

Havuzluktan
Aynadaki platformdan
Açık kumanda güvertesinden (flybridge)
Kasaradan

Açık kumanda güvertesi yüksekte ve üstü açıktır; baş, kıç ve iki borda aynı anda görülür. Havuzluk ve ayna oturma ve iniş alanlarıdır, dümen yeri değildir.

Tekneyi yürüten ve döndüren parçalar

Tekneyi makine yürütür, dümen döndürür. Dümenin çalışma mantığını anlamak manevranın temelidir.

Şekil: Dümen palası suyu saptırarak kıçı bir yana, başı öbür yana iter. Yeke palaya doğrudan bağlı olduğu için ters çalışır: yekeyi iskeleye itersen baş sancağa döner. Dümen simidi ise araba direksiyonu gibidir.

Pervane propeller: Makinenin döndürdüğü, tekneyi ileri veya geri yürüten kanatlar.
Dümen palası dümen yelpazesi: Pervanenin arkasında, su altındaki plaka. Üzerine çarpan su tekneye yön verir.
Yeke tiller: Dümen milinin başına takılan, dümeni istenen tarafa basmaya yarayan demir veya ahşap kol.

Yekeli bir teknede başı iskeleye çevirmek istiyorsun. Yekeyi ne yaparsın?

İskeleye iterim
Sancağa iterim
Ortalarım
Yukarı kaldırırım

Yeke ters çalışır: yeke sancağa gidince pala iskeleye döner, baş da iskeleye döner.

Tekne haritası: kendini sına

Şimdiye kadar gördüğün parçaların hepsi aşağıdaki üç görünüşte. Önce Keşfet ile dolaş, sonra Sına ile etiketsiz dene. Her turda 12 parça sorulur; görünüş kendiliğinden değişir.

Yelkenlinin donanımı

Yelkenlide direk, yelkenler ve bunları taşıyan teller ile halatlar bir sistemdir. Teller direği ayakta tutar, halatlar yelkenleri ayarlar.

Şekil: Sloop tipi yelkenli. Direği ayakta tutan sabit teller: baş ıstralya (öne), kıç ıstralya (arkaya), çarmıklar (yanlara; gurcatalar bunları açar). Yelkenleri ayarlayan hareketli halatlar: ıskota ve mandarlar.

Direk: Yelkenleri taşıyan dikey direk.
Bumba: Direğe bağlı, ana yelkenin alt kenarını geren yatay seren.
Ana yelken · flok: Ana yelken direğin arkasındaki büyük yelken; flok direğin önünde, baş ıstralyaya takılan yelken.
Baş ıstralya · kıç ıstralya: Direğin tepesini başa ve kıça bağlayan sabit teller; direği öne ve arkaya karşı tutar.
Çarmık: Direği iki bordaya bağlayarak yanlara karşı tutan teller.
Gurcata: Direkten yanlara uzanan, çarmıkları açarak direğe daha iyi açıyla bağlanmalarını sağlayan kollar.
Iskota: Yelkeni rüzgâra göre içeri alıp dışarı vermeye yarayan halat (ana yelken ıskotası, flok ıskotası).
Bumba baskı düzeni: Bumbayı direk dibine doğru aşağı çeken düzen; yelkenin şeklini korur.
Mandar: Yelkenleri direğe basmaya (yukarı çekmeye) yarayan basit makaralı sistemler.
Salma: Yelkenlinin altındaki derin, ağır omurga uzantısı; yana kaymayı önler ve tekneyi dik tutar.

Direği tutan sabit teller (ıstralyalar, çarmıklar) ile yelkeni ayarlayan hareketli halatları (ıskota) ayır. Iskota ve bumba baskı düzeni adımlarında yelkenin nasıl tepki verdiğine bak.

Sabit ve hareketli donanım

Teknede yükleme, güvenlik, demirleme, manevra ve seyir için kullanılan bütün araç ve düzeneklere donanım denir. İki gruba ayrılır:

Sabit donanım (arma)

Tekneye monte edilmiştir; bazı parçaları hareket etse de yeri değiştirilemez. Örnek: direkler, bumba, matafora, ırgat, vinçler.

Hareketli donanım (selviçe)

Taşınabilir; büyüklüğü ve malzemesi işe göre değişir. Örnek: makara, palanga, halat, teller, zincirler.

Direğin tepesini teknenin başına bağlayan ve flokun takıldığı tel hangisidir?

Çarmık
Kıç ıstralya
Baş ıstralya
Iskota

Baş ıstralya direği öne doğru tutar ve flok ona takılır. Çarmıklar yanlara, kıç ıstralya arkaya gider; ıskota tel değil, yelkeni ayarlayan halattır.

Gemicilik komutları

Manevrada komutlar tek kelimedir; kısa olduğu için rüzgârda ve motor sesinde bile anlaşılır. Yanlış anlaşılan bir komut halatın kaçmasına, parmağın sıkışmasına ya da teknenin rıhtıma çarpmasına yol açabilir. Grupları ayrı ayrı öğren.

Şekil: Yukarı–aşağı komutları (hisa/toka/arya, vira/mayna) ve babaya bağlı bir halatla verilen komutlar. Laçka ile molanın farkı elinin halatta kalıp kalmamasıdır.

Alesta: "Hazır ol." Bir işe hazır olunmasını isteyen uyarı. "Baş halatı alesta!"
Varda: "Kaç, kendini kolla!" Tehlike uyarısı; ör. halat veya yük boşalırken.
Neta: Her şeyin denize uygun, tertipli ve düzenli olması; bir alanın engelsiz olması. "Güverteyi neta et", "Pervane neta mı?"

Volta: Halatı babaya, aneleye ya da koçboynuzuna sararak bağlamak.
Fora: Halatı bağlı olduğu yerden çözmek, çıkarmak. "Kıç halatını fora et."
Aganta: Zinciri veya halatı kısa bir süre tutmak, bırakmamak. Irgatta boşalan zincirin frenle (kastanyola) tutulması.
Laçka: Halatı tamamen elden çıkarmadan boş vermek, kaçırmak (laşka).
Mola: Halatı bırakmak, koy vermek, salmak.

Hisa: Bir şeyi yukarı kaldırmak: hisa sancak, hisa yelken, hisa kürek.
Toka etmek: Bir şeyi yerine kadar kaldırmak: sancağı gönderin tepesine kadar toka etmek.
Arya: Toka edilmiş sancağı veya flamayı aşağı indirmek.
Vira: Vinç veya ırgatla halatı ya da zinciri çekmek, yükü yukarı almak. "Demiri vira et."
Mayna: Yükü aşağı indirme, yavaşça bırakma emri.

Çapariz: Yapılmakta olan manevranın veya işin engellenmesi; demir zincirlerinin birbirine dolaşması.
Alabora: Teknenin yan yatarak dönmesi, altüst olması.

Yanaşma sırasında kıç halatını tutan kişiye "boşu biraz ver ama bırakma" demek istiyorsun. Hangi komutu verirsin?

Mola
Fora
Aganta
Laçka

Laçka, halatı elden çıkarmadan boş vermektir. Mola halatı bırakmak, fora bağlı yerden çözmek, aganta ise sıkıca tutmaktır.

Demir alırken zincirin ırgata sarılmasını istiyorsun. Doğru komut hangisi?

"Vira!"
"Mayna!"
"Arya!"
"Hisa!"

Irgat veya vinçle zinciri, halatı çekmek viradır; demir alma işine "demiri vira etmek" denir. Mayna tersidir; hisa ve arya sancak, yelken gibi şeyler için kullanılır.

Denizde ölçüler: mil, knot, kulaç

Denizde uzunluk ve hız karadakinden farklı birimlerle ölçülür. En önemlisi deniz mili: 1 deniz mili = 1852 m. Hız birimi knot (mil/saat): teknenin bir saatte aldığı mil sayısı. Saatte 15 mil giden tekne 15 knot yapar.

Şekil: Büyükten küçüğe: mil → gomina → kulaç → yarda → kadem → pus → linye. Kulaç, yetişkin bir insanın iki kolunu yana açtığındaki genişliktir; derinlik ölçüsü olarak eski haritalarda kullanılır.

Birim	Eşdeğeri	Metrik
Linye	1/8 pus	≈ 3,2 mm
Pus (inç, inch)	—	2,54 cm
Kadem (feet)	12 pus	30,48 cm
Yarda (yard)	3 kadem = 36 pus	91,44 cm
Kulaç (fathom)	2 yarda = 6 kadem	≈ 1,83 m
Gomina (cable)	milin 1/10'u	185,2 m
Deniz mili (mile)	10 gomina	1852 m
Knot	1 mil/saat	1,852 km/saat

Çalışılmış örnek

Soru: 6 knot hızla 2 saat 30 dakika seyredersen kaç mil, kaç kilometre yol alırsın?
Knot zaten "mil/saat" demektir. Süreyi saate çevir: 2 saat 30 dakika = 2,5 saat.
Yol = hız × zaman = 6 × 2,5 = 15 mil.
Kilometreye çevir: 15 × 1852 m = 27 780 m ≈ 27,8 km.

İskandil 3 kulaç gösteriyor. Draft'ı 1,5 m olan tekne için bu derinlik nasıldır?

Yetersiz; 3 kulaç yaklaşık 1,5 m'dir
Yeterli; 3 kulaç yaklaşık 5,5 m'dir
Yeterli; 3 kulaç yaklaşık 30 m'dir
Kulaç derinlik ölçüsü değildir

1 kulaç ≈ 1,83 m; 3 kulaç ≈ 5,5 m. Draft 1,5 m olduğuna göre salmanın altında yaklaşık 4 m su kalır.

Tek bakışta özet

Yönler: kıçtan başa bakarken sağ sancak (yeşil), sol iskele (kırmızı). Pruva ileri, pupa geri istikamet. Omuzluk ≈ 45° (dört tane), kemere hizası 90°. Nispi kerteriz pruvadan iskele/sancak 0–180°.
Rüzgâr üstü rüzgârın geldiği, rüzgâr altı gittiği taraf.
Gövde: su hattının üstü borda, altı karina; faça iki su hattı arası. Fribord = su → güverte yüksekliği; draft = su → en alt nokta. LOA tam boy ≥ LWL su hattı boyu.
İskelet: omurga boyuna; posta (kaplamayı taşır) ve kemere (güverteyi taşır) enine. Baş/kıç bodoslama omurganın uçları. Safra omurga ağırlık, sintine iç dip.
Güverte kenarı: puntel dik, vardavela yatay, küpeşte en üstte; parampet dolu duvar, frengi suyu boşaltır.
Donanım: koçboynuzu (volta), ırgat (demir/halat), usturmaça (yastık). Sabit donanım = arma, hareketli = selviçe.
Yeke ters çalışır: yekeyi iskeleye it → baş sancağa.
Komutlar: alesta hazır ol · varda kendini kolla · neta düzenli · volta bağla · fora çöz · aganta tut · laçka boş ver · mola bırak · vira çek/al · mayna indir · hisa kaldır · toka yerine kadar · arya indir · çapariz dolaşma · alabora devrilme.
Ölçüler: 1 mil = 10 gomina = 1852 m; 1 knot = 1 mil/saat; 1 kulaç = 6 kadem ≈ 1,83 m; 1 kadem = 12 pus = 30,48 cm.

Kendini test et

Önce kartlarla hatırlamayı dene: kartı çevirmeden önce cevabı yüksek sesle söyle. Sonra testi çöz. Yanlış yaptığın konulara dönüp şekillere tekrar bak.

Tekne ve Kısımları