Rule 10 · Traffic separation schemes
Şeritte genel trafik yönünde git, ayırım bölgesinden uzak dur, şeridi kesmen gerekiyorsa pruvan trafik yönüne olabildiğince dik olsun.
(a) Bu Kural Bakanlık tarafından kabul edilen trafik ayırım düzenlerine uygulanır ve herhangi bir tekneyi herhangi bir diğer Kural kapsamındaki yükümlülüğünden kurtarmayacaktır.
(b) Trafik ayırım düzenlerini kullanan bir tekne:
(i) Uygun trafik şeridinde, o şeridin genel trafik akımı yönünde ilerleyecektir,
(ii) Uygulanabildiği kadar trafik ayırım hattı veya ayırım bölgesinden neta bulunacaktır,
(iii) Normal olarak, şeridin bitiminde trafik şeridine girecek veya çıkacaktır. Fakat herhangi bir şeride her iki taraftan katılırken veya ayrılırken genel trafik akışı yönüne uygulanabildiği kadar küçük bir açı ile girip çıkacaktır.
(c) Bir tekne mümkün olduğu kadar, trafik şeritlerine aykırı geçmekten kaçınacaktır. Fakat böyle bir geçiş yapmak zorunda kalırsa, geçişi mümkün olduğu kadar trafik akışının genel yönüne dik açıya en yakın bir açı ile yapacaktır.
(d) Herhangi bir tekne;
(i) Bitişik trafik ayırım düzeni içindeki uygun trafik şeridini emniyetli şekilde kullanabildiği sürece yakın kıyı trafik bölgesini kullanmayacaktır. Ancak, boyu 20 metreden küçük olan tekneler, yelkenli tekneler ve balıkçılıkla uğraşan tekneler yakın kıyı trafik bölgesini kullanabilirler.
(ii) (d)(i) alt paragrafında belirtilen hükme karşın, yakın kıyı trafik bölgesi içinde yer alan rotası üzerindeki bir limana, açık deniz kıyı tesisine veya yapısına, kılavuzluk istasyonuna veya diğer herhangi bir yere giderken veya gelirken veya ani tehlikeden kaçınmak için yakın kıyı trafik bölgesini kullanabilir.
(e) Aşağıdaki durumlar hariç olmak üzere karşıdan karşıya geçen ya da bir trafik şeridine giren ya da çıkan tekne dışında bir tekne, normal olarak ayırım hattına girmeyecek veya ayırım şeridini geçmeyecektir:
(i) Acil durumlarda, ani bir tehlikeden kaçınma durumunda,
(ii) Bir ayırım bölgesi içinde balıkçılıkla uğraşıldığında,
(f) Trafik ayırım düzeninin bitimine yakın deniz alanlarında seyreden bir tekne özel bir dikkat gösterecektir.
(g) Bir tekne bir trafik ayırım düzeni içinde veya bu düzenin bitimine yakın alanlarda demirlemekten mümkün olduğu kadar kaçınacaktır.
(h) Trafik ayırım düzenini kullanmayan bir tekne mümkün olduğu kadar, bu bölgeden uzak geçerek trafik ayırım düzeninden kaçınacaktır.
(i) Balıkçılıkla uğraşan bir tekne, bir trafik şeridini takip eden herhangi bir teknenin geçişini engellemeyecektir.
(j) Boyu 20 metreden küçük olan bir tekne veya yelkenli bir tekne bir trafik şeridini takip eden kuvvetle yürütülen bir teknenin emniyetle geçişini engellemeyecektir.
(k) Bir trafik ayırım düzeninde seyir emniyetinin sağlanmasına yönelik bir faaliyet yapılması nedeniyle manevra yapma yeteneği kısıtlanan bir tekne, işbu faaliyeti yürütmek için gerekli olduğu ölçüde bu Kuralı uygulamak zorunda olmayacaktır.
(l) Bir trafik ayırım düzeninde, bir denizaltı kablosunun döşenmesi, bakımı veya kaldırılması amacıyla manevra yapma yeteneği kısıtlanan bir tekne, işbu faaliyeti yürütmek için, gerekli olduğu kadarıyla bu Kuralı uygulamak zorunda olmayacaktır.
Kaynak: COLREG 72 güncel Türkçe metni, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü. Dayanak: Denizde Çatışmayı Önleme Yönetmeliği (Resmî Gazete, 12 Mart 2024, sayı 32487).
Trafik ayırım düzeni (TAD), karşılıklı trafiği bir ayırım hattı ya da bölgesiyle birbirinden ayıran şeritlerdir. Türkiye'de İstanbul ve Çanakkale boğazlarında ve yaklaşımlarında bulunur.
TAD kullanan tekne: uygun şeritte genel trafik yönünde seyreder; ayırım hattından ya da bölgesinden olabildiğince uzak durur; şeride normalde uçlarından girip çıkar, yandan girmesi gerekiyorsa genel trafik yönüne küçük bir açıyla girer.
Şeritleri kesmekten olabildiğince kaçınılır; kesmek zorunluysa teknenin pruva hattı genel trafik yönüne olabildiğince dik açıyla tutulur (akıntı olsa bile başın dik olması önemlidir; böylece kesen tekne en kısa sürede geçer ve niyeti açıkça görülür).
Kıyı trafik bölgesi transit geçen teknelerce kullanılmaz; 20 metreden kısa tekneler, yelkenliler ve balıkçılar kullanabilir. 20 metreden kısa tekneler ve yelkenliler, şeritte seyreden makineli teknenin güvenli geçişine engel olmaz; balıkçılıkla uğraşan tekne de şeritte seyreden hiçbir tekneye engel olmaz. TAD uçlarında ve içinde demirlemekten kaçınılır.
Bu sayfadaki sade anlatım, kuralı anlamayı kolaylaştırmak için yazılmış bir yorumdur; resmî metnin yerini tutmaz. Kararlarında her zaman resmî metni ve iyi gemiciliği esas al.