Kural 18

Tekneler arasındaki sorumluluklar

Rule 18 · Responsibilities between vessels

ADB'de: 7.10 Kim kime yol verir: K18 merdiveni →ADB'de: 7.14 Motorlu ile yelkenli karşılaşınca →

Kısaca

Manevrası daha kolay olan, daha zor olana yol verir: makineli → yelkenli → balıkçı → manevra yeteneği kısıtlı / kumanda altında bulunmayan.

Resmî metin Kural 18 · Tekneler arasındaki sorumluluklar

Kural 9, 10 ve 13’de aksi belirtilmedikçe:

(a) Üzerinde yol bulunan kuvvetle yürütülen bir tekne;

(i) Kumanda altında bulunmayan,

(ii) Manevra yapma yeteneği kısıtlı olan,

(iii) Balıkçılıkla uğraşan,

(iv) Yelkenli bir teknenin, yolundan çıkacaktır.

(b) Üzerinde yol bulunan bir yelkenli tekne;

(i) Kumanda altında bulunmayan,

(ii) Manevra yapma yeteneği kısıtlı olan,

(iii) Balıkçılıkla uğraşan, diğer bir teknenin, yolundan çıkacaktır.

(c) Üzerinde yol bulunan balıkçılıkla uğraşan bir tekne mümkün olduğu ölçüde;

(i) Kumanda altında bulunmayan,

(ii) Manevra yapma yeteneği kısıtlı olan bir teknenin yolundan çıkacaktır.

(d) Su çekimi nedeniyle kısıtlı olan teknelerle ilgili olarak:

(i) Kumanda altında olmayan veya manevra yapma yeteneği kısıtlı olan bir teknenin haricinde diğer herhangi bir tekne, içinde bulunduğu koşulların elvermesi halinde, Kural 28‘deki işareti gösteren bu durumdaki bir teknenin emniyetle geçişine engel olmayacaktır.

(ii) Bu durumdaki bir tekne özel durumunu tamamen göz önünde tutarak dikkatle seyredecektir.

(e) Su üzerinde bulunan bir deniz uçağı, genel olarak, bütün teknelerden tamamen neta olacak ve bunların seyrini engellemekten kaçınacaktır. Bununla birlikte, çatışma riskinin var olduğu koşullarda bu bölümdeki Kurallara uyacaktır.

(f) Kanatlı tekne,

(i) Kalkarken, iniş yaparken ve yüzeye yakın uçarken diğer tüm teknelerden tamamen neta olacak ve onların seyrini engellemekten kaçınacaktır;

(ii) Su yüzeyinde çalıştığı zaman, kuvvetle yürütülen bir tekne olarak bu Kısmın kurallarına uyacaktır.

Kaynak: COLREG 72 güncel Türkçe metni, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü. Dayanak: Denizde Çatışmayı Önleme Yönetmeliği (Resmî Gazete, 12 Mart 2024, sayı 32487).

Sade anlatım

Kural 9, 10 ve 13 aksini gerektirmedikçe (yani dar kanal, trafik ayırım düzeni ve yetişme durumları hariç) sorumluluklar şöyledir:

Seyir halindeki makineli tekne yol verir: kumanda altında bulunmayan tekneye, manevra yeteneği kısıtlı tekneye, balıkçılıkla uğraşan tekneye ve yelkenli tekneye. Yelkenli tekne yol verir: kumanda altında bulunmayana, manevra yeteneği kısıtlıya ve balıkçılıkla uğraşana. Balıkçılıkla uğraşan tekne olabildiğince: kumanda altında bulunmayana ve manevra yeteneği kısıtlıya yol verir.

Kumanda altında bulunmayan ya da manevra yeteneği kısıtlı tekneler dışındaki her tekne, koşullar elverdiği ölçüde, su çekimi nedeniyle kısıtlı olup bunu işaretleriyle (Kural 28) gösteren teknenin güvenli geçişine engel olmaz; su çekimi nedeniyle kısıtlı tekne de özel durumunu hesaba katarak büyük bir dikkatle seyreder.

Suya inmiş deniz uçağı genel olarak tüm teknelerden açık ara uzak durur ve onların seyrine engel olmaz. Kanatlı tekne (WIG) kalkış, iniş ve yüzeye yakın uçuş sırasında diğer teknelerden uzak durur; su yüzeyinde seyrederken makineli tekne gibi davranır.

Canlandırma

Akılda tut

  • Merdiven (aşağıdan yukarı): makineli → yelkenli → balıkçı → kumanda altında bulunmayan / manevra yeteneği kısıtlı.
  • Yetişme, dar kanal ve TAD'da bu sıra değil, Kural 13, 9 ve 10 uygulanır.
  • Su çekimi nedeniyle kısıtlı tekneye (silindir işareti ya da 3 kırmızı dikey fener) engel olunmaz.

Sık yapılan hata

  • Yelkenli, arkasından yetiştiği motorlu tekneye karşı bu önceliği kullanamaz (Kural 13).
  • Dar kanalda ya da TAD şeridinde 20 m'den kısa yelkenli, büyük makineli tekneye engel olmaz (Kural 9–10).

İlgili kurallar

Bu sayfadaki sade anlatım, kuralı anlamayı kolaylaştırmak için yazılmış bir yorumdur; resmî metnin yerini tutmaz. Kararlarında her zaman resmî metni ve iyi gemiciliği esas al.