Kural 24

Çekerek ve iterek yedekleme

Rule 24 · Towing and pushing

ADB'de: 7.6 Motorlu teknelerin fenerleri →

Kısaca

Çeken tekne dikey iki silyon feneri (yedek 200 m'yi aşarsa üç) ve pupa fenerinin üstünde sarı yedekleme feneri gösterir; yedek 200 m'yi aşarsa gündüz eşkenar dörtgen.

Resmî metin Kural 24 · Çekerek ve iterek yedekleme

(a) Kuvvetle yürütülen bir tekne çekerek yedekleme yaparken:

(i) Kural 23(a)(i) ya da (a)(ii) de belirtilen fener yerine dikey bir doğru üzerinde iki adet silyon feneri gösterecektir. Yedekleyen bir teknenin kıçından yedeklenenin kıçına kadar olan mesafenin 200 metreden fazla olması halinde dikey bir doğru üzerinde üç adet silyon feneri;

(ii) Borda fenerleri;

(iii) Bir pupa feneri;

(iv) Pupa feneri üzerinde, dikey bir doğru üzerinde bir yedekleme feneri;

(v) Yedek boyu 200 metreden fazla olduğu zaman, en iyi görülebilecek yerinde bir eşkenar dörtgen şekli gösterecektir.

(b) İten tekne ile itilen tekne birleşik tek bir tekne gibi birbirlerine sıkıca bağlı iseler, bunlar kuvvetle yürütülen bir tekne olarak kabul edilecek ve bu tekneler Kural 23’te belirtilen fenerleri göstereceklerdir.

(c) Birleşik tek bir tekne olma durumu hariç, kuvvetle yürütülen bir tekne diğer bir tekneyi itiyor veya bordasında yedekliyorsa;

(i) Kural 23(a)(i) ya da (a)(ii)’de belirtilen fenerin yerine baş tarafta dikey bir doğru üzerinde iki silyon fenerini;

(ii) Borda fenerlerini;

(iii) Bir pupa fenerini gösterecektir.

(d) Bu Kuralın (a) ya da (c) paragraflarına uymakla yükümlü kuvvetle yürütülen bir tekne, aynı zamanda Kural 23(a)(ii)’nin hükümlerini de uygulayacaktır.

(e) Bu Kuralın (g) paragrafında belirtilenlerin dışında yedeklenen bir tekne ya da nesne;

(i) Borda fenerlerini;

(ii) Bir pupa fenerini;

(iii) Yedek boyunun 200 metreden fazla olması halinde, en iyi görülebilecek yerinde bir eşkenar dörtgen şekli gösterecektir.

(f) Sayıları belirsiz tekneler bir grup halinde bordada yedeklendiği veya itildiği zaman tek bir tekne olarak fener göstereceklerdir.

(i) Birleşik bir birimin parçası olmadığı zaman ileri itilerek yürütülen bir tekne baş tarafında borda fenerlerini gösterecektir.

(ii) Diğer bir teknenin bordasında yedeklenen bir tekne pupa fenerini ve baş tarafında borda fenerlerini gösterecektir.

(g) Kolay görülemeyen, kısmen batık tekne veya nesne ya da bunlardan oluşan bir grup çekerek yedeklendiğinde:

(i) Eğer genişlik 25 metreden az ise başta ya da başa yakın bir yerde her yönden görünür bir beyaz fener ve kıçta ya da kıçına yakın bir yerde her yönden görünür bir beyaz fener gösterecek, ancak drakon barçlar pruvada ya da pruvaya yakın bir yerde böyle bir fener göstermek zorunda olmayacaklardır.

(ii) Eğer genişlik 25 metre ya da daha fazla ise bu durumda, genişliğin en uç noktalarında ya da bunlara yakın bir yerde her yönden görünür iki ilave beyaz fener gösterilecektir.

(iii) Eğer uzunluk 100 metreden fazla ise (i) ve (ii) alt paragraflarda belirtilen fenerlerin aralarına ilaveten aralarındaki mesafe 100 metreyi geçmemek üzere her yönden görünür beyaz fenerler konulacaktır.

(iv) Yedeklenen son tekne ya da cismin en kıçında ya da yakınında bir eşkenar dörtgen cismi gösterilecek ve yedekleme boyu 200 metreyi geçiyorsa en iyi görülebileceği ve mümkün olduğu kadar yedekleyen teknenin baş tarafına doğru yerleştirilecek ilave bir eşkenar dörtgen şekli gösterilecektir.

(h) Yedekte çekilen bir tekne ya da cismin yeterli herhangi bir sebeple bu Kuralın (e) ya da (g) paragraflarında belirtilen fenerleri ya da şekilleri göstermesinin elverişli olmayacağı yerlerde yedekte çekilen teknenin veya cismin aydınlatılması veya böyle bir tekne veya en azından cismin varlığının gösterilmesi için mümkün olan tüm tedbirler alınacaktır.

(i) Normalde çekerek yedekleme işi yapmayan bir teknenin, bu Kuralın (a) veya (c) paragrafında belirtilen fenerleri göstermesinin yeterli bir nedenden dolayı mümkün olmadığı durumlarda, söz konusu teknenin, tehlike içinde olan veya başka bir şekilde yardıma ihtiyacı olan başka bir tekneyi çekerken bu fenerleri göstermesi gerekmeyecektir. Kural 36'nın izin verdiği şekilde yedekleyen tekne ile çekme halatıyla çekilerek yedeklenen tekne arasındaki bağlantıyı belirtmek için, özellikle çekme halatı aydınlatılarak mümkün olan tüm önlemler alınacaktır.

Kaynak: COLREG 72 güncel Türkçe metni, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü. Dayanak: Denizde Çatışmayı Önleme Yönetmeliği (Resmî Gazete, 12 Mart 2024, sayı 32487).

Sade anlatım

Çekerek yedekleyen makineli tekne, tek silyon feneri yerine dikey iki silyon feneri gösterir; çekenin kıçından yedeğin kıçına mesafe 200 metreyi aşıyorsa üç. Ayrıca borda fenerleri, pupa feneri ve pupa fenerinin üstünde sarı yedekleme feneri. Yedek 200 metreden uzunsa gündüz en iyi görülecek yerde eşkenar dörtgen şekli.

Yedeklenen tekne ya da nesne borda fenerleri ve pupa feneri gösterir; yedek 200 metreden uzunsa o da eşkenar dörtgen gösterir. İten ile itilen tek bir birim gibi sıkıca bağlıysa ikisi birlikte makineli tekne sayılır (Kural 23). Diğer tekneyi önünde iten ya da bordasında yedekleyen tekne başta dikey iki silyon feneri, borda ve pupa fenerleri gösterir (sarı fener yok).

Kolay görülemeyen, kısmen batmış nesneler (ör. drakon bargı) başta ve kıçta her yönden görünür beyaz fener, genişlik 25 metreyi aşarsa uçlarında ek beyaz fenerler gösterir. Normalde yedekleme yapmayan bir tekne, tehlikedeki bir tekneyi çekerken bu fenerleri gösteremiyorsa göstermek zorunda değildir; çekme halatını aydınlatmak gibi her önlemi alır.

Gece ve gündüz işaretleri

Gece

Çeken (yedek ≤200 m): dikey iki silyon · + borda, pupa ve üstünde sarı yedekleme feneri

Gece
Gündüz

Çeken (yedek >200 m): dikey üç silyon

Gündüz

Yedeklenen (yedek >200 m) · gece: borda ve pupa fenerleri

Dikey fenerler her yönden görünür; yukarıdan aşağı sırayla. Silyon, borda ve pupa fenerleri gösterilmedi.

Akılda tut

  • Dikey 2 silyon = yedekte çekiyor (≤200 m). Dikey 3 silyon = uzun yedek (>200 m).
  • Sarı yedekleme feneri pupa fenerinin üstündedir.
  • Gündüz eşkenar dörtgen: yedek 200 m'den uzun.
  • Arızalı bir tekneyi çekerken fenerler yoksa halatı aydınlat, Kural 36 işaretlerini kullan.

Sık yapılan hata

  • Çeken ile çekilen arasından geçmeye çalışmak ölümcül olabilir; gece dikey silyon fenerlerini gördüğünde arkadaki yedeği ara.

İlgili kurallar

Bu sayfadaki sade anlatım, kuralı anlamayı kolaylaştırmak için yazılmış bir yorumdur; resmî metnin yerini tutmaz. Kararlarında her zaman resmî metni ve iyi gemiciliği esas al.